Ev dizaynında funksional axıcılıq modeli
Funksional axıcılıq – evdə hərəkətin, istifadənin və gündəlik ssenarilərin maneəsiz, intuitiv və yorucu olmayan şəkildə bir-birinə bağlanmasıdır. Bu modeldə məqsəd sadəcə gözəllik deyil, rahat istifadə ritmi yaratmaqdır.
1. Funksional axıcılıq nə deməkdir?
Bu modeldə ev:
-
“otaqlar toplusu” kimi yox,
-
ardıcıl istifadə ssenarisi kimi düşünülür.
Yəni:
Giriş → gündəlik fəaliyyət → istirahət → şəxsi zonalar
bir-birini təhlükəsiz, rahat və məntiqi izləyir.
2. Modelin əsas prinsipləri
🔹 1. Məntiqi zonalaşdırma
-
İctimai zonalar (qonaq otağı, mətbəx) – girişə yaxın
-
Şəxsi zonalar (yataq otağı, hamam) – daha arxa və sakit hissədə
➡️ Qonaq evə daxil olanda şəxsi sahələrdən keçməməlidir.
🔹 2. Maneəsiz hərəkət xətti
-
Dar keçidlər, artıq mebel, lazımsız dekor axıcılığı pozur
-
Gediş xətləri:
-
düz
-
geniş
-
gözlə oxunaqlı olmalıdır
-
➡️ İnsan haraya getdiyini düşünməməlidir, bədən özü yolu tapmalıdır.
🔹 3. Funksiyaların bir-birini dəstəkləməsi
Məsələn:
-
Mətbəx ↔ yemək masası (2–3 addım)
-
Yataq otağı ↔ hamam (birbaşa və sakit keçid)
-
Giriş ↔ saxlama zonası (açar, çanta, ayaqqabı)
➡️ Funksiyalar arasında “artıq gəzinti” olmamalıdır.
🔹 4. Vizual axıcılıq
Funksional axıcılıq vizual axınla birlikdə işləyir:
-
eyni döşəmə materialı
-
oxşar rəng palitrası
-
davam edən xəttlər (işıq, tavan, mebel)
➡️ Gözün rahat hərəkəti = bədənin rahat hərəkəti.
🔹 5. Gündəlik həyat ssenarilərinə uyğunluq
Bu model suallarla qurulur:
-
Səhər necə hərəkət edirsiniz?
-
Axşam evə necə daxil olursunuz?
-
Qonaq gələndə hansı sahələr aktivləşir?
➡️ Dizayn real həyatınıza uyğunlaşır, əksinə yox.
3. Funksional axıcılıq modeli ilə tipik səhvlər
❌ Gözəl, amma istifadəsiz dekor
❌ Otaqlar arasında əlaqəsiz plan
❌ Vizual olaraq ağır mebel
❌ Hər zonanı “ayrı dizayn etmək”
4. Yaxşı qurulmuş axıcılığın nəticəsi
✔ Ev daha geniş hiss olunur
✔ Gündəlik yorğunluq azalır
✔ Məkan “sizi yönləndirir”
✔ Estetik sakitlik yaranır
Qısa nəticə
Funksional axıcılıq – evin sizi yormaması, əksinə sizi rahat aparmasıdır.
Yaxşı dizayn görünmür, hiss olunur.